Kopsnij
Wygodna biblia interlinearna
Właśnie została ukończona i opublikowana wersja 1.0 projektu 0Biblia.pl — ambitnego przekładu Pisma Świętego, który próbuje ograniczyć wpływ tradycji, teologicznych przyzwyczajeń i interpretacji tłumacza na tekst czytany po polsku.
Nie chodziło o przygotowanie kolejnego wydania, w którym stare sformułowania zostaną lekko odkurzone, przecinki przesunięte, a na okładce pojawi się informacja, że oto nastąpił przełom. Celem było rozpoczęcie od początku: od tekstu hebrajskiego, aramejskiego i greckiego oraz od jawnych zasad stosowanych konsekwentnie w całym przekładzie.
Sprawdź sam: https://0biblia.pl/
Biblia interlinearna, którą można normalnie czytać
0Biblia jest połączeniem polskiego przekładu z narzędziami, jakie oferuje Biblia interlinearna. Tekst można czytać zwyczajnie, rozdział po rozdziale, ale każde słowo da się również kliknąć lub dotknąć.
Po jego otwarciu czytelnik otrzymuje dostęp między innymi do:
- słowa zapisanego w języku oryginalnym,
- jego transliteracji,
- numeru w systemie Stronga,
- znaczeń słownikowych,
- informacji o sposobie używania tego wyrazu w Biblii,
- tradycyjnych wariantów tłumaczenia,
- konkordancji pozostałych wystąpień.
Nie trzeba więc wierzyć tłumaczowi na słowo. Można kliknąć słowo i sprawdzić tłumacza. W historii przekładów Biblii jest to pomysł niemal wywrotowy.
Każdy polski wyraz został powiązany ze swoim odpowiednikiem w tekście źródłowym. Dzięki temu 0Biblia może służyć zarówno do codziennego czytania, jak i do dokładnego badania poszczególnych wersetów. Jest to zatem nie tylko przekład Biblii online, ale również rozbudowane narzędzie interlinearne.
Najnowszy przekład Biblii, ale nie kolejna kosmetyka
O nowym przekładzie często mówi się wtedy, gdy zmieniono język na bardziej współczesny. Tutaj zmiana sięga głębiej. 0Biblia podaje w wątpliwość także te określenia, które przez setki lat zdążyły przykleić się do tekstu tak mocno, że wielu czytelników bierze je już za część oryginału.
Dlatego w tym przekładzie:
- kyrios jest oddawane jako „władca”, a nie „Pan”,
- christos jako „namaszczony”, a nie „Chrystus”,
- angelos jako „posłaniec”, a nie „anioł”,
- ekklesia jako „zgromadzenie”, a nie „Kościół”,
- metanoia jako „zmiana myślenia”, a nie „pokuta”,
- pistis jako „pewność”, a nie „wiara”,
- euangelion jako „dobra nowina”, a nie „Ewangelia”.
Niektóre wyrazy, takie jak logos, psyche, elohim czy airo, pozostają natomiast w brzmieniu źródłowym. Dzieje się tak wtedy, gdy jeden polski odpowiednik nie obejmuje całego znaczenia albo wybór konkretnego tłumaczenia rozstrzygałby spór za czytelnika.
Przekład nie udaje wówczas, że problem nie istnieje. Zostawia słowo na stole razem z narzędziami potrzebnymi do jego zbadania.
Naukowy przekład Biblii — co tutaj znaczy „naukowy”?
Określenie naukowy przekład Biblii nie oznacza, że tekst został posypany łaciną i zamknięty w pomieszczeniu, do którego wstęp mają wyłącznie profesorowie z odpowiednią liczbą pieczątek.
Nowy Testament oparto na krytycznym wydaniu SBL Greek New Testament. Podstawą Starego Testamentu jest tekst Kodeksu Leningradzkiego w elektronicznym wydaniu Westminster Leningrad Codex oraz Open Scriptures Hebrew Bible. Przy podejmowaniu decyzji konsultowany jest również aparat krytyczny BHS i — tam, gdzie jest już dostępny — BHQ.
Każde tłumaczenie powinno być możliwe do prześledzenia od polskiego wyrazu aż do tekstu źródłowego. Nieoczywiste decyzje są natomiast szerzej omawiane w Słowniku przekładu:
Znajdują się tam osobne opracowania dotyczące słów, które powodują największe komplikacje przy przekładzie. Omawiany jest ich rdzeń, zakres znaczeniowy, sposób występowania w Piśmie oraz powód odrzucenia tradycyjnego odpowiednika.
Obiektywny przekład Biblii — czy to w ogóle możliwe?
Całkowicie obiektywny przekład Biblii prawdopodobnie nie istnieje. Już wybór tekstu źródłowego, reguł gramatycznych i polskich odpowiedników wymaga podejmowania decyzji. Sztuczna inteligencja również nie zstąpiła z obłoku z gotowymi tablicami przekładu. Ktoś musiał przygotować dla niej instrukcje.
0Biblia nie próbuje więc dowodzić, że człowiek wyparował z procesu tłumaczenia. Próbuje natomiast ograniczyć możliwość dowolnego zmieniania znaczeń przez zastosowanie jednolitych, spisanych reguł. Jeżeli dane słowo zostało przetłumaczone w określony sposób, ten sam wariant powinien być stosowany konsekwentnie również w pozostałych miejscach, zamiast zmieniać się zależnie od tego, jaki dogmat trzeba właśnie podeprzeć.
Przekład powstał przy udziale zaawansowanych narzędzi sztucznej inteligencji. Ich zadaniem nie było wymyślanie nowej teologii, lecz wykonywanie tych samych operacji na ogromnej liczbie słów bez zmęczenia, sentymentu do odziedziczonych sformułowań i denominacyjnego interesu.
Najważniejsze jest jednak to, że założenia projektu są jawne. Czytelnik może poznać reguły, zobaczyć tekst źródłowy i samodzielnie ocenić rezultat. Transparentność nie jest tu prośbą o zaufanie. Jest możliwością sprawdzenia.
Przekład Nowego Testamentu i Starego Testamentu
0Biblia obejmuje zarówno przekład Nowego Testamentu, jak i księgi hebrajskiego Starego Testamentu. Całość tworzy 66 zwojów, które można wyświetlić w kolejności tradycyjnej albo według czasu opisywanych wydarzeń.
Tekst został udostępniony bezpłatnie na licencji CC BY 4.0 i otrzymał kod przekładu 0PL. Można go pobrać również w formatach przeznaczonych do czytników, zwykłego czytania oraz dalszego wykorzystania w programach i serwisach biblijnych.
Nie jest to więc tylko zamknięta strona internetowa. To otwarty przekład Pisma Świętego, który można cytować, analizować, przetwarzać i rozwijać z podaniem źródła.
Dlaczego 0Biblia?
Nazwa nawiązuje przede wszystkim do wyzerowania tego, co przez wieki narosło pomiędzy tekstem a czytelnikiem:
Zero tradycji sterującej przekładem, zero ukrytej interpretacji, zero cenzury niewygodnych znaczeń.
Tytułowe zero oznacza również punkt wyjścia — próbę przeczytania Biblii od początku, zanim dobrze znane określenia automatycznie podpowiedzą nam, co mamy zobaczyć.
Zero można odczytać również jako symbol początku nowej ery, tradycyjnie wiązanej z narodzinami Jezusa. Nie chodzi tu o ścisłą rachubę kalendarzową, lecz o punkt graniczny: miejsce, w którym kończy się dawny porządek, a zaczyna nowy. W nazwie 0Biblia zero staje się więc jednocześnie znakiem oczyszczenia przekładu i powrotu do początku.
Logo projektu łączy dwa światy językowe Biblii: hebrajskie elohim (אלוהים) oraz grecki logos (λόγος). Pismo hebrajskie biegnie od prawej strony ku lewej, greckie od lewej ku prawej. Oba kierunki spotykają się w zerze — tak jak hebrajska opowieść o elohim i grecki początek Ewangelii Jana spotykają się w jednej opowieści o Bogu objawionym człowiekowi.
Przeczytaj i sprawdź
0Biblia nie powstała po to, aby zastąpić samodzielne myślenie następnym nieomylnym autorytetem. Powstała po to, aby czytelnik otrzymał tekst oraz narzędzia pozwalające zajrzeć tłumaczeniu pod maskę.
Nie musisz od razu zgadzać się z każdym wyborem. Właściwie nawet lepiej, żebyś najpierw się nie zgadzał, kliknął słowo, sprawdził źródło i dopiero potem zdecydował. Właśnie do tego służy Biblia interlinearna.
Czytaj: https://0biblia.pl/
Zobacz uzasadnienia najważniejszych decyzji:
Poznaj zasady i podstawy wydania:
Boże, daj nam odwagę czytać to, co zostało napisane, pokorę, aby nie dopisywać tego, czego nie napisano, i rozum pozwalający odróżnić Twoją prawdę od naszych przyzwyczajeń. Prowadź nas ku poznaniu, nawet kiedy wymaga ono porzucenia słów powtarzanych od pokoleń. Tak jest!
Poprzednie kazanko
Następne kazanko
Zwą mnie Wszetecznikiem, bo i jestem tylko zwykłym grzesznikiem, ale staram się być święty, bo i Bóg jest święty.
Co o tym myślisz?
Jeśli spodobał Ci się ten referat i pobudził Cię do przemyśleń, podziel się tym w komentarzu lub pisząc do mnie. Jeśli dzięki temu artykułowi udało Ci się spojrzeć na tą kwestię z innej perspektywy to spełnił on zamierzony cel. Jeśli po lekturze skłaniasz się do zmiany swoich poglądów lub utwierdziłeś się w swoich przemyśleniach, które są sprzeczne z moimi to również chwała Bogu. Pomóż i mi znaleźć prawdę, dzieląc się ze mną i innymi czytelnikami swoimi argumentami na ten temat.